สนข. ร่วมงานสัมมนา Thailand – Japan TOD Forum เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนา TOD ในประเทศไทย

กระทรวงที่ดินโครงสร้างพื้นฐานการขนส่งและการท่องเที่ยวญี่ปุ่น ( MLIT) และองค์กรพัฒนาและฟื้นฟูเมืองของญี่ปุ่น (UR) จัดงานสัมมนา Thailand – Japan TOD Forum ภายใต้กรอบแนวคิดในการจัดงาน “MIRAI of The City by TOD” หรืออนาคตของเมืองด้วย TOD เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2567 ณ โรงแรมโอกุระ เพรสทีค โดยมีนายชยธรรม์ พรหมศร ปลัดกระทรวงคมนาคม ฯพณฯ โอทากะ มาซาโตะ เอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร นายอิชิดะ มาซารุ President of Urban Renaissance Agency (UR) นายคิคุจิ มาซาฮิโตะ Deputy Director - General for City Bureau ร่วมเป็นประธานกล่าวเปิดงาน พร้อมด้วยนายปัญญา ชูพานิช ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร นายธาริศร์ อิสสระยั่งยืน รองเลขาธิการคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ผู้แทนจากมหาวิทยาลัยโตเกียว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย UN-Habitat เข้าร่วมบรรยายและเสวนาเพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ในการพัฒนาเมือง พร้อมทั้งนายชัยวัฒน์ สังขภาคย์ ผู้อำนวยการกองพัฒนาระบบการขนส่งและจราจร เจ้าหน้าที่กองพัฒนาระบบการขนส่งและจราจร ตลอดจนผู้แทนจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องได้แก่ การรถไฟแห่งประเทศไทย บริษัท เอสอาร์ที แอสเสท จำกัด สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก กรุงเทพมหานคร JICA MLIT World Bank UN - Habitat ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา เข้าร่วมงานสัมมนาดังกล่าว

สำหรับการจัดงานสัมมนาฯ ในวันนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ในการพัฒนาเมืองตามแนวคิด Transit Oriented Development ของญี่ปุ่นเพื่อขับเคลื่อนการพัฒนา TOD ในประเทศไทย และเป็นการเปิดตัวเนื่องโอกาสที่ UR ได้มีการจัดตั้งสำนักงานประจำประเทศไทยเป็นครั้งแรก ซึ่งถือเป็นหมุดหมายอันดีสำหรับการพัฒนาความร่วมมือระหว่างกระทรวงคมนาคม MLIT และ UR ตลอดจนหน่วยงานทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ในการผลักดันให้เกิดการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งทางรางของประเทศไทยตามแนวคิด TOD ซึ่งเป็นเครื่องมือในการพัฒนาเมืองให้เกิดความยั่งยืน เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน ตลอดจนก่อให้เกิดความคุ้มค่าคุ้มทุนในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานคมนาคมขนส่งของไทยในอนาคต

ทั้งนี้ นายปัญญา ชูพานิช ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร ได้เข้าร่วมการเสวนาและบรรยายในหัวข้อ “แนวทางการพัฒนา TOD ของประเทศญี่ปุ่น ในบริบทการประยุกต์ใช้ในประเทศไทย” โดยแนวคิดการพัฒนาแบบ Transit Oriented Development หรือ TOD เป็นแนวคิดในการพัฒนาเมืองหรือพัฒนาพื้นที่ที่อาศัยการพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งเป็นตัวชี้นำ จะก่อให้เกิดการใช้ประโยชน์ที่ดิน หรือกิจกรรมประเภทต่าง ๆ รอบสถานีรถไฟฟ้า อย่างผสมผสานและมีความกระชับในช่วงรัศมีคนเดินถึง หรือประมาณ 500 เมตรรอบสถานี เชื่อมโยงพื้นที่ด้วยโครงข่ายระบบขนส่งขนาดรอง และการเดินทางที่ไม่ใช้เครื่องยนต์ (Non-motorize Transport) มีการกำหนดสัดส่วนพื้นที่การใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างเหมาะสมตามมาตรฐานเมืองน่าอยู่ เช่น การจัดพื้นที่เชิงพาณิชย์และแหล่งงาน ส่งเสริมให้มีย่านพักอาศัยที่มีความเหมาะสม กำหนดให้มีพื้นที่สันทนาการและพื้นที่สีเขียวเพื่อเอื้อต่อคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน เป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืน เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสนับสนุนเป้าหมายหลักของกระทรวงคมนาคมในการเพิ่มขีดความสามารถการพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งของประเทศให้มีประสิทธิภาพ กระจายความเจริญไปยังภูมิภาค ยกระดับคุณภาพชีวิต ส่งเสริมให้ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะได้อย่างสะดวก สบาย ปลอดภัย และมีอัตราค่าโดยสารที่สมเหตุสมผล การขับเคลื่อนการพัฒนาให้ระบบขนส่งทางรางให้เป็นระบบการเดินทางหลักของประชาชนที่มีประสิทธิภาพ โดยนำแนวคิด TOD ที่ประสบความสำเร็จอย่างมากในหลายประเทศ โดยเฉพาะประเทศญี่ปุ่น มาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย

ทั้งนี้ กระทรวงคมนาคมได้มีการจัดทำแผนแม่บท TOD เพื่อเป็นกรอบชี้นำการพัฒนา TOD ในพื้นที่บริเวณรอบสถานีขนส่งทางราง 177 แห่งทั่วประเทศ มีโครงการนำร่องการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ TOD บริเวณสถานีรถไฟความเร็วสูง 3 แห่ง ได้แก่ สถานีพัทยา สถานีขอนแก่น และสถานีพระนครศรีอยุธยา โดยอาศัยกลไกการบริหารจัดการและกฎหมายด้านการพัฒนาเมืองที่มีอยู่ในปัจจุบัน ตลอดจนเสนอร่างพระราชบัญญัติการพัฒนาพื้นที่ ในและโดยรอบโครงสร้างพื้นฐานทางราง หรือ พรบ. TOD เพื่อเป็นเครื่องมือด้านกฎหมายและกำหนดองค์กรหลักในการขับเคลื่อนการพัฒนา TOD ที่เหมาะสมกับบริบทประเทศไทยในอนาคต ซึ่งความสำเร็จในการขับเคลื่อนจะเกิดขึ้นไม่ได้หากปราศจากความร่วมมือร่วมใจในการดำเนินการของหน่วยงานทุกภาคส่วนของไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ในฐานะหน่วยงานระดับนโยบายของประเทศ กระทรวงมหาดไทยโดยกรมโยธาธิการและผังเมือง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรุงเทพมหานคร ในฐานะหน่วยงานที่รับผิดชอบพื้นที่และมีอำนาจหน้าที่ในการใช้กฎหมายและมาตรการด้านผังเมือง เช่น กฎหมายการจัดรูปที่ดิน กฎหมายการจัดทำผังเฉพาะ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) ซึ่งรับผิดชอบพื้นที่ EEC และสถาบันการศึกษาที่มีความเชี่ยวชาญด้านการพัฒนาเมือง ตลอดจนภาคประชาสังคมในท้องถิ่นที่จะต้องให้ความร่วมมือสนับสนุนผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน และความร่วมมือจากองค์กรระหว่างประเทศ เช่น MLIT UR World Bank และ UN Habitat จะสามารถเป็นประโยชน์ต่อการขับเคลื่อนเพื่อบรรลุเป้าหมายในการร่วมสร้างอนาคตของเมืองในประเทศไทยให้มีความน่าอยู่ ยั่งยืน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม